Bờ sông Hà Nội, khoảng 1900 — cùng dải bến sông mà phố Hàng Thùng quay ra. Nguồn: Revue illustrée (1902), tư liệu công cộng.
Phố Hàng Thùng dài chừng 220 mét. Nó chạy từ Trần Quang Khải, cắt qua Hàng Tre và Nguyễn Hữu Huân, rồi kết thúc ở ngã Cầu Gỗ — nằm ở rìa đông nam Phố Cổ, phía quay ra sông Hồng và cầu Long Biên. Classyc ở số 7–9, gần như giữa phố.
Cái tên nói nghề
“Hàng Thùng” là phố của những người đóng thùng gỗ. Không phải thùng để trang trí — mà thùng đựng nước, đựng nước mắm, những chiếc thùng ghép bằng nan gỗ có đai, thứ mà mỗi gian bếp Hà Nội một thời đều cần. Người Pháp gọi con phố này là Rue des Seaux — “phố của những chiếc thùng, chiếc xô”. Cái tên ấy đến nay vẫn còn: một nhà hàng ở số 21 Hàng Thùng lấy đúng tên Rue des Seaux làm biển.
Nghề đóng thùng đã lùi vào ký ức. Nhưng nếu đứng ở đầu phố nhìn về phía sông, bạn vẫn đang đứng đúng chỗ mà hàng hoá lên xuống bến sông rồi toả vào ba mươi sáu phố phường — Hàng Thùng luôn là một con phố của cửa ngõ, của thứ đi ra đi vào thành phố.
Và một buổi chiều, cả thành phố đi qua cửa ngõ ấy
Theo Hiệp định Genève, quân Pháp có 80 ngày để rút khỏi Hà Nội. Ngày 30 tháng 9 năm 1954, hai bên ký bàn giao về quân sự; ngày 2 tháng 10, bàn giao về hành chính — với một nguyên tắc: giữ nguyên trật tự, không phá hoại, không làm gián đoạn nhịp sống của thành phố. Ngày 8 tháng 10, lính Pháp làm lễ hạ cờ. Ngày 9 tháng 10, họ bắt đầu rút.
Họ rút về phía cầu Long Biên — cây cầu ngay cuối con phố này. Đúng 16 giờ 30 chiều 9 tháng 10 năm 1954, tốp lính Pháp cuối cùng qua cầu Long Biên, rời khỏi Hà Nội. Không tiếng súng. Người dân đứng hai bên đường, lặng lẽ, ngóng về phía đoàn quân giải phóng sắp vào. Sáng hôm sau, 10 tháng 10, Hà Nội sạch bóng quân đối phương — ngày Giải phóng Thủ đô.
Buổi chiều hôm ấy đi qua ngay cạnh nơi Classyc đứng hôm nay. Cùng một con phố, cùng hướng nhìn ra sông. Khách của chúng tôi ban sáng đi bộ vài phút là ra tới chân cầu Long Biên — cây cầu mà bảy mươi năm trước là vạch cuối cùng giữa một thời kỳ và một thời kỳ khác.
Vì sao chúng tôi kể chuyện này
Không phải để biến một khách sạn thành bảo tàng. Mà vì ở Phố Cổ, mỗi con phố là một cái nghề, mỗi cái tên là một lớp thời gian. Ở Hàng Thùng, lớp ấy là: những người thợ đóng thùng, một cái tên Pháp còn sót lại, và một buổi chiều tháng Mười. Bạn ngủ lại một đêm ở đây, là ngủ lại đúng chỗ ấy.
Từ Classyc Hàng Thùng, tản bộ 3 phút ra chân cầu Long Biên; 5 phút tới Hồ Gươm; 7 phút vào lòng phố ẩm thực Hàng Buồm.
